Word lid Bestel gratis

Longpunt 13-12-2016

Mindfulness

Op 13 december 2016 organiseerden het Diakonessenhuis en Longpunt Utrecht een sessie over mindfulness, een aandachtstraining voor het verlichten van stress, pijn en angst.

Onder het genot van een kop koffie en kerstkoekjes volgden longpuntbezoekers een inleiding over mindfulness. Het werd een interactieve middag waarin verschillende aandachtsoefeningen aan bod kwamen en ervaringen met de oefeningen werden uitgewisseld. De workshop werd begeleid door Willeke Oldenhof en Florus Kruijne, mindfulness trainers en geestelijk verzorgers in het Diakonessenhuis.

Waar komt de Mindfulnesstraining vandaan?

De Mindfulnesstraining is ontwikkeld in de jaren ‘70 en ‘80 van de vorige eeuw in de VS door microbioloog Jon Kabat-Zinn. Hij zag in het ziekenhuis waar hij werkte veel mensen met chronische klachten jarenlang terugkomen, zonder echt geholpen te kunnen worden met een effectieve medische behandeling.

Stressreacties

Op grond van zijn eigen ervaring met Zen-meditatie en yoga, ontwierp Kabat-Zinn een 8-weekse intensieve training voor patiënten met chronische klachten. Deze patiënten werden uitgenodigd om te stoppen met de gebruikelijk vecht- en vluchtreacties op het ongemak (symptoombestrijding via medicatie en vluchten in eten, drinken, roken e.d.). In plaats daarvan leerde hij zijn cursisten om zich te openen voor hun klachten, ze toe te laten, er ruimte voor te maken en er met een vriendelijke aandacht bij te zijn; aandachttraining dus.

Naast de veelvoorkomende vlucht- en vechtreactie op ongemak of stress zijn er ook de bevriezing (het gevoel van verlamming en geen kant op kunnen) en, nog belangrijker, de ‘tend-and-be-friend’-reactie. Dit laatste wil zeggen, op goede voet komen met het ongemak. Je openen voor je klachten en er met een vriendelijke aandacht bij zijn, is dus gebaseerd op die vierde reactie, de ‘tend-and-be-friend’-reactie.

Deze benadering geeft niet in een handomdraai resultaten, maar vraagt om een ‘lange adem’, hoewel het mogelijk is dat resultaten vrij snel ervaren worden. Bij een longziekte of aandoening komt er vaak nog een stukje stress bij die de klachten verergeren. En aan die stress kun je wat doen.

Oefeningen

We kunnen er lang en breed over praten, maar er gaat niets boven een oefening zelf ervaren. De eerste oefening bestaat uit een zogenaamde lichaamsscan, waarbij je onder andere voelt dat je echt zit en voelt dat je echt ademt.

De twee routes

Na de pauze, volgt een korte inleiding over de twee routes van stressbron naar stressreactie (vechten, vluchten, bevriezen) en dóórgaan in die stressreactie. Bij de eerste route ontstaat er een stressreactiepatroon zoals meer eten, meer drinken, roken etc. De andere route volgen betekent dat je de stressreactie leert te onderbreken met een pauze, terugkeert naar het lichaam (voelen dat je zit, voelen dat je ademt) en ontspanning toelaat. Je speelruimte wordt weer wat groter om wellicht andere keuzes te maken.

In contact en in gesprek zijn, is vaak ook een stressvolle activiteit. Mensen voelen zich gauw opgejaagd in het spreken of overvraagd in het luisteren. Daarom oefenen we de tweede route in tweetallen waarbij de ene persoon de spreker is en de andere persoon de luisteraar. De oefening voor zowel spreker als luisteraar is om tijdens het gesprek pauzes te nemen, even terug te keren bij jezelf, heel fysiek bij het zittende en ademende lichaam ontspanning toe te laten en dan het gesprek weer te vervolgen. Het gespreksonderwerp was: ‘Hoe is je ziekte of aandoening begonnen?’

Na een plenaire bespreking sluiten we af met een verwijzing naar de ‘Glimlachmeditatie’ van Thich Nhat Hanh die hij ook wel ‘mondyoga’ noemt. De Glimlachmeditatie brengt ontspanning in het gelaat en daarmee een begin van ontspanning in het hele lichaam. De ‘3 minuten adempauze’-oefening is handig om toe te passen in stressvolle situaties. Met deze laatste oefening sluiten we af onder het motto ‘oefening baart kunst’.

Heeft u vragen? Wij helpen u graag.
E-mail
Stel uw vraag aan het rayon via e-mail.
Ontmoet elkaar
Kom in contact met anderen met een longziekte.
Longforum
Deel uw ervaringen of stel uw vraag aan een longarts.